Het proces van schuimflotatie wordt over het algemeen beschreven als een fysisch-chemische reactie, waarbij een mineraaldeeltje wordt aangetrokken door en zich hecht aan het oppervlak van een bel en naar het oppervlak van een cel wordt getransporteerd, waar het overstroomt in een afvoergoot, meestal met behulp van schoepen die in de richting van de goot draaien (die doorgaans een trog is). Het doel van deze afvoergoot is om de slurry naar een tank te transporteren, waar deze wordt gepompt voor verdere verwerking, zoals ontwatering of uitloging. Bij conventionele flotatiemachines bevindt de afvoer van de residuen zich aan de tegenoverliggende kant van de cel ten opzichte van de toevoer, waardoor de slurry de gehele lengte van de cel aflegt langs meerdere rijen met roerwerken en diffusoren, voordat deze als residuen wordt afgevoerd.

Bij schuimflotatie worden verschillende soorten chemicaliën gebruikt, en er kunnen er nog meer bijkomen. Ten eerste is er de promotor of schuimvormer. Deze chemische stof creëert bellen die sterk genoeg zijn om naar het oppervlak te stijgen zonder te breken. De grootte van de bellen is ook belangrijk, en de trend is naar kleinere bellen, omdat deze een groter oppervlak bieden (waardoor ze sneller in contact komen met minerale vaste stoffen) en een grotere stabiliteit hebben. Vervolgens zijn de collectorreagentia de belangrijkste chemicaliën die een binding vormen met een specifiek mineraal aan het oppervlak van de bel. Collectors adsorberen op het mineraaloppervlak of veroorzaken een chemische reactie met het mineraal, waardoor het eraan vast blijft zitten tijdens de reis naar de goot. Alcoholen en zwakke zuren zijn twee chemische collectors die vaak worden gebruikt bij de verwerking van mineralen.

Er zijn ook minder vaak gebruikte reagentia, zoals depressoren, om verbindingen te onderdrukken zodat ze niet aan de bellen hechten, pH-regulerende chemicaliën en activeringsmiddelen. De activeringsmiddelen helpen de collector in wezen om zich te binden aan een specifiek mineraal dat moeilijk te laten zweven is.

Bedrijven zoals Cytec, Nalco en Chevron Phillips Chemical Company zijn belangrijke producenten van alle soorten flotatiechemicaliën.

Idealiter worden reagentia toegevoegd aan een conditioneringstank met roerwerk voordat ze naar de flotatiecel gaan, maar in veel gevallen worden ze gewoon aan de toevoer toegevoegd voordat deze de cel binnenkomt, waarbij men vertrouwt op de celkinetiek en de roerwerken voor de menging.

Het erts moet op geschikte wijze worden vermalen tot een deeltjesgrootte die de mineralen vrijmaakt, meestal 100 mesh of fijner (150 micron). Vervolgens wordt het gemengd met water tot een ideaal percentage vaste stoffen (doorgaans tussen 5% en 20%), wat de beste terugwinning van de mineralen oplevert. Dit wordt bepaald in de batchflotatiecellen in het laboratorium, waarbij een aantal tests worden uitgevoerd om elke bepalende factor van het proces vast te stellen.

Flotatiemachines variëren sterk in type, maar hebben in principe allemaal gemeen dat ze lucht onder water inbrengen en in de cel verspreiden. Sommige machines gebruiken blowers, luchtcompressoren of de werking van de flotatiepropeller, die een vacuüm eronder creëert en lucht in de machine zuigt via de standpijp waarin ook de as van de propeller is ondergebracht. Het verschil zit hem in de details van de methode om de chemicaliën, lucht en mineralen in het water te brengen.

En als kanttekening: ik heb meer onzin en valse beweringen over de efficiëntie van schuimflotatiemachines gezien dan ooit sinds de tijd van de kwakzalverij in het Wilde Westen. Het is over het algemeen verstandig om te kiezen voor een goed merk dat veelvuldig wordt gebruikt voor de flotatie van het gewenste mineraal.

Een belangrijke vooruitgang is het gebruik van kolomflotatie als een schonere flotatiecel in de koperindustrie (en enkele andere industrieën). Het levert een schoner product op en is over het algemeen efficiënter als schonere cel dan conventionele flotatiecellen. Kolomflotatiecellen verschenen voor het eerst in fabrieken eind jaren zeventig en in de jaren tachtig en werden in de jaren negentig algemeen geaccepteerd. De belangrijkste trend bij conventionele flotatiecellen was: hoe groter, hoe beter, met steeds grotere installaties die de afgelopen decennia op de markt zijn gekomen.