Eind 2021 beschikte Indonesië (hierna Indonesië genoemd) over 800.000 ton tinertsreserves, goed voor 16% van de wereldreserves. De productiecapaciteit bedroeg 15 jaar, lager dan het wereldwijde gemiddelde van 17 jaar. De bestaande tinertsreserves in Indonesië bevinden zich in diepere afzettingen met een lagere ertsgehalte, waardoor de tinproductie sterk is afgenomen. De mijndiepte van de Indonesische tinmijnen is gedaald van 50 meter onder het oppervlak naar 100 tot 150 meter. De mijnbouw is daardoor moeilijker geworden en de productie van de Indonesische tinmijnen is jaar na jaar gedaald, van een piek van 104.500 ton in 2011 naar 53.000 ton in 2020. Hoewel Indonesië nog steeds de op één na grootste tinleverancier ter wereld is, is het aandeel in de wereldwijde tinproductie gedaald van 35% in 2011 naar 20% in 2020.

Als 's werelds op één na grootste producent van geraffineerd tin is de aanvoer van geraffineerd tin in Indonesië van groot belang, maar de totale aanvoer van geraffineerd tin en de aanbodelasticiteit van Indonesië vertonen een neerwaartse trend.

Ten eerste werd het exportbeleid van ruw erts in Indonesië steeds strenger. In november 2021 kondigde de Indonesische president Joko Widodo aan dat de export van tinerts in 2024 zou worden stopgezet. In 2014 had het Indonesische ministerie van Handel handelsverordening nr. 44 uitgevaardigd, die de export van ruw tin verbood. Dit was bedoeld om het verlies van grote hoeveelheden tinreserves tegen lage prijzen tegen te gaan en de binnenlandse tinindustrie en de prijsvorming van tin te bevorderen. Na de invoering van de verordening daalde de tinproductie in Indonesië. In 2020 bedroeg de verhouding tussen tinproductie in mijnen en geraffineerd tin in Indonesië slechts 0,9. Omdat de smeltcapaciteit van Indonesië lager is dan die van tinerts, en de binnenlandse smeltcapaciteit de oorspronkelijk geëxporteerde tinerts op korte termijn moeilijk kan verwerken, is de tinproductie in Indonesië gedaald om aan de binnenlandse vraag te voldoen. Sinds 2019 is de verhouding tussen de productie van geraffineerd tin en de binnenlandse vraag naar geraffineerd tin in de Indonesische tinmijnen lager dan 1, terwijl deze verhouding in 2020 slechts 0,9 bedraagt. De productie van tinmijnen kan dus niet voldoen aan de binnenlandse vraag naar geraffineerd tin.

Ten tweede leidt de algehele afname van de kwaliteit van de grondstoffen in Indonesië, in combinatie met de problemen van uitputting van landreserves en de toenemende moeilijkheid van mijnbouw op de zeebodem, tot een beperkte tinproductie. Momenteel vormt onderzeese tinwinning het grootste deel van de tinproductie in Indonesië. Onderzeese mijnbouw is echter moeilijk en kostbaar, en de tinproductie is bovendien seizoensgebonden.

Tianma is de grootste tinproducent van Indonesië, met 90% van het landgebied dat is goedgekeurd voor tinwinning, waarvan 94% afkomstig is van de kustwinning. Door slecht management is Tianma echter overmatig geëxploiteerd door een groot aantal kleine particuliere mijnwerkers, waardoor het bedrijf de afgelopen jaren gedwongen is de controle over de mijnbouwrechten te versterken. Momenteel is de tinproductie van het bedrijf meer afhankelijk van onderzeese tinwinning, en het aandeel van de kustwinning is gestegen van 54% in 2010 naar 94% in 2020. Eind 2020 beschikte Tianma nog slechts over 16.000 ton hoogwaardige tinertsreserves op het vasteland.

De tinproductie van Tianma vertoont over het algemeen een dalende trend. In 2019 bereikte de tinproductie van Tianma 76.000 ton, een stijging van 128% ten opzichte van het voorgaande jaar, wat een hoog niveau is in de afgelopen jaren. Dit was voornamelijk te wijten aan de invoering van nieuwe exportregels in Indonesië in het vierde kwartaal van 2018. Hierdoor kon Tianma de productie van illegale mijnwerkers binnen de grenzen van de vergunning registreren, maar de werkelijke tinproductiecapaciteit van het bedrijf nam niet toe. Sindsdien is de tinproductie van Tianma blijven dalen. In de eerste drie kwartalen van 2021 bedroeg de productie van geraffineerd tin 19.000 ton, een daling van 49% ten opzichte van het voorgaande jaar.

Ten derde zijn kleine particuliere smelterijen de belangrijkste aanjagers van de levering van geraffineerd tin geworden.

In de toekomst zullen de tinreserves van Indonesië geconcentreerd zijn in grote smelterijen.

De export van tinblokken uit Indonesië is de afgelopen jaren weer toegenomen, voornamelijk dankzij de groei van de export van tinblokken door particuliere smelterijen. Eind 2020 bedroeg de totale capaciteit van de particuliere smelterijen in Indonesië voor geraffineerd tin ongeveer 50.000 ton, goed voor 62% van de totale capaciteit. Een opvallend kenmerk van de tinwinning en de productie van geraffineerd tin in Indonesië is dat het merendeel kleinschalige productie betreft, uitgevoerd door particuliere bedrijven, waarbij de productie flexibel wordt aangepast aan de prijs. Bij een hoge tinprijs verhogen kleine bedrijven direct de productie, terwijl ze bij een dalende tinprijs de productiecapaciteit juist beperken. Hierdoor is de productie van tinerts en geraffineerd tin in Indonesië zeer volatiel en moeilijk voorspelbaar.

In de eerste drie kwartalen van 2021 exporteerde Indonesië 53.000 ton geraffineerd tin, een stijging van 4,8% ten opzichte van dezelfde periode in 2020. De auteur is van mening dat de export van geraffineerd tin door lokale particuliere smelterijen het tekort als gevolg van de afname van de tinproductie van Tianma heeft gecompenseerd. Het is echter belangrijk op te merken dat de capaciteitsuitbreiding en het daadwerkelijke exportvolume van particuliere smelterijen blijven worden gereguleerd door de steeds strengere milieuregelgeving in Indonesië. De Indonesische overheid heeft tot januari 2022 geen nieuwe exportvergunningen voor tin via de beurs afgegeven.

De auteur is van mening dat de tinreserves van Indonesië in de toekomst meer geconcentreerd zullen raken in grote smelterijen. De kans op een significante groei van de productie van geraffineerd tin door kleine bedrijven zal daardoor steeds kleiner worden, de productie van geraffineerd tin zal stabiliseren en de productie-elasticiteit zal systematisch afnemen. Door de dalende kwaliteit van het ruwe tinerts in Indonesië wordt de kleinschalige productie van kleine bedrijven steeds minder rendabel, waardoor een groot aantal kleine bedrijven van de markt zal verdwijnen. Na de invoering van de nieuwe Indonesische mijnbouwwet zal de aanvoer van ruw tinerts meer naar grote bedrijven gaan, wat een verdringingseffect zal hebben op de aanvoer van ruw tinerts naar kleine smelterijen.